Khi người hâm mộ Việt Nam chỉ quan tâm ai sẽ lên bục
Mỗi mùa trao giải, các nhóm bàn tán bóng đá ở Việt Nam thường sôi nổi cả tuần chỉ để đoán xem ai sẽ nâng cao danh hiệu cá nhân danh giá nhất làng túc cầu. Ít người nghĩ đến chuyện chiếc cúp ấy do ai làm ra, và ai là những người biết đáp án trước cả cầu thủ lẫn khán giả. Câu trả lời nằm ở một cửa hiệu nhỏ gần quảng trường Vendôme, thủ đô nước Pháp.
Đó là nhà Mellerio, một gia tộc kim hoàn có bề dày lịch sử hơn nửa thiên niên kỷ. Với họ, Quả Bóng Vàng không phải món quà lưu niệm mà là một tác phẩm thủ công, được làm riêng cho từng mùa. Theo dõi thêm các tin tức liên quan tại chuyên mục tin bóng đá của chúng tôi.
Phiên bản thứ 70 và ý nghĩa của lễ trao giải ở London
Chiếc cúp của năm 2026 là bản thứ 70 mà gia tộc này chế tác kể từ khi giải thưởng ra đời vào năm 1956. Người đặt nền móng là nhà báo Gabriel Hanot, còn Stanley Matthews là cái tên đầu tiên được ghi danh. Việc tổ chức lễ tại London lần này được xem là cách nhắc lại khởi nguồn đó, vì huyền thoại người Anh ngày ấy nhận giải ở Blackpool.
Sau bảy thập niên, hình dáng chiếc cúp đã đổi khác nhiều, nhưng giá trị biểu tượng thì gần như không đổi. Với người xem ở nhà, đó vẫn là thước đo cao nhất của một cá nhân trong một năm bóng đá.
Người giữ kín tên chủ nhân giải thưởng
Người chịu trách nhiệm về bí mật này là bà Laure-Isabelle Mellerio, thuộc thế hệ thứ 14 của dòng họ, cùng một nghệ nhân phụ trách khắc chữ. Tên người thắng và năm trao giải được hoàn tất từ trước đêm công bố, nên họ nắm kết quả sớm hơn tất cả mọi người. Để ảnh chụp không vô tình làm lộ, phần chữ khắc được che lại cho tới phút chót.
Bà kể rằng cả bốn đứa con đều mê bóng đá và liên tục hỏi han. Tuy vậy, bà vẫn từ chối hé lời, bởi theo bà, sự tin cậy và tính kín đáo là nền tảng của nghề. Nếu ở Việt Nam, chắc nhiều gia đình khó chịu nổi áp lực này.
Hành trình sáu tháng để làm ra một chiếc cúp
Việc hoàn thiện mỗi chiếc cúp mất chừng sáu tháng, qua nhiều bước đòi hỏi tay nghề cao:
- Hai bán cầu đồng thau được hơ nóng bằng đèn khò đến khi ngả đỏ rồi ghép lại bằng hợp kim hàn bạc.
- Thợ làm sạch bằng dung dịch axit nhẹ, sau đó dùng búa và đục tạo các đường rãnh giống quả bóng thật.
- Lớp vàng nguyên chất được phủ lên bằng phương pháp điện phân.
- Cuối cùng, quả cầu đặt trên một khối pyrit đã được tuyển chọn và gọt giũa.
Chính khối khoáng vật làm đế khiến mỗi chiếc cúp một vẻ. Nghệ nhân Jean-Pierre Cottet-Dubreuil cho biết sản phẩm nặng quãng mười đến mười hai ký, tùy lượng pyrit. Vì thế không có hai chiếc nào giống hệt nhau, kể cả những chiếc của Messi hay Cristiano Ronaldo, và đây cũng không phải khối vàng đặc như nhiều người vẫn tưởng.
Gia tộc từng làm đồ cho hoàng gia và cả quần vợt
Câu chuyện của dòng họ bắt đầu vào năm 1515, khi họ rời thung lũng Vigezzo ở miền Bắc nước Ý để đến Paris. Nhờ quan hệ với triều đình Pháp, họ dần có chỗ đứng, đặc biệt sau khi được Vương hậu Marie de’ Medici ban đặc quyền hành nghề vì đã góp phần chặn một âm mưu nhắm vào con trai bà, vua Louis XIII.
Về sau, xưởng này tiếp tục được giới quý tộc ở Versailles ưa chuộng thời Marie Antoinette. Năm 1815, Francois Mellerio mở cửa hiệu ở phố Paix, nơi vẫn còn là trụ sở đến nay. Từ mối thân thiết với Hoàng hậu Eugenie, gia đình mở rộng sang Madrid, và từng làm vương miện cho hoàng gia Tây Ban Nha, trong đó có chiếc hình vỏ sò dành cho Isabel de Borbon, nay nằm trong bộ sưu tập của hoàng gia.
Thể thao cũng là mảng quen thuộc của họ. Từ năm 1981, họ làm chiếc cúp dành cho nhà vô địch đơn nam Roland Garros. Thường các tay vợt chỉ được cầm nó chụp ảnh rồi trả về, nhưng Rafael Nadal nhận được một bản sao vào năm 2017, sau lần thứ mười lên ngôi ở Paris.
Vì sao chuyện này đáng để fan Việt đọc
Đọc về xưởng kim hoàn này, tôi nghĩ nhiều đến những phần việc ít được nhắc trong bóng đá. Sau mỗi bàn thắng đẹp là cả một guồng máy người âm thầm làm việc, từ trọng tài, nhân viên sân đến những nghệ nhân như vậy. Họ không đứng dưới ánh đèn, nhưng không có họ thì khoảnh khắc trao giải cũng không trọn vẹn.
Với người xem ở nhà, đêm công bố có lẽ sẽ khác đi đôi chút: khi nhìn chiếc cúp được đưa lên sân khấu, ta biết có những người đã nhìn thấy cái tên trên đó từ lâu mà vẫn giữ im lặng. Đó vừa là vinh dự, vừa là gánh nặng với họ.
Bạn có thể xem thêm nhận định bóng đá trước các vòng đấu, tra lịch thi đấu hoặc mở bảng xếp hạng để theo dõi mùa giải đang diễn ra.
Tổng hợp từ thông tin của Tạp chí Bóng đá.
Bình luận